Hàng Phi Mậu Dịch Là Gì? Phân Biệt Với Hàng Mậu Dịch Chi Tiết

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, hàng phi mậu dịch là loại hàng hóa khá phổ biến nhưng nhiều cá nhân và doanh nghiệp vẫn dễ nhầm lẫn với hàng mậu dịch thông thường. Không ít trường hợp khai sai loại hình hoặc chưa hiểu rõ quy định về thuế hàng phi mậu dịch dẫn đến phát sinh chi phí, chậm thông quan hoặc bị xử phạt từ cơ quan hải quan. Vậy hàng phi mậu dịch là gì, gồm những loại nào, có phải đóng thuế không và thủ tục nhập khẩu ra sao? Cùng GOZO Express tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Hàng phi mậu dịch là gì?

Hàng phi mậu dịch là hàng hóa xuất khẩu hoặc nhập khẩu không nhằm mục đích kinh doanh, mua bán thương mại, không phát sinh giao dịch mua bán thông thường và không dùng để tạo doanh thu trực tiếp.

Hiểu đơn giản, đây là những lô hàng được gửi, nhận, xuất hoặc nhập vì các mục đích như biếu tặng, viện trợ, làm mẫu, trưng bày, nghiên cứu, dùng nội bộ, tài sản cá nhân, hành lý cá nhân hoặc phục vụ công việc tạm thời.

Ví dụ phổ biến:

• Cá nhân ở nước ngoài gửi quà về Việt Nam cho người thân.

• Doanh nghiệp nước ngoài gửi hàng mẫu cho công ty Việt Nam để kiểm tra chất lượng.

• Tổ chức nhận hàng viện trợ nhân đạo.

• Cá nhân nhập tài sản di chuyển khi về Việt Nam sinh sống.

• Doanh nghiệp nhập thiết bị mẫu để trưng bày, không thanh toán.

Điểm cốt lõi của hàng phi mậu dịch là không có mục đích thương mại tại thời điểm nhập khẩu hoặc xuất khẩu. Tuy nhiên, hàng phi mậu dịch vẫn phải khai báo hải quan, vẫn có thể bị kiểm tra chuyên ngành và vẫn có thể phải nộp thuế nếu không thuộc diện miễn thuế.

Các loại hàng phi mậu dịch phổ biến

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, hàng phi mậu dịch là nhóm hàng không phục vụ mục đích mua bán thương mại nhưng vẫn phải thực hiện thủ tục hải quan theo quy định. Hiện nay, hàng phi mậu dịch xuất hiện khá phổ biến trong các hoạt động biếu tặng, gửi hàng mẫu, viện trợ hoặc vận chuyển tài sản cá nhân từ nước ngoài về Việt Nam.

So với hàng mậu dịch, nhóm hàng này thường không phát sinh hợp đồng ngoại thương hoặc thanh toán thương mại. Tuy nhiên, người nhập khẩu vẫn cần khai báo đúng loại hình để tránh bị truy thu thuế hàng phi mậu dịch hoặc xử phạt do khai sai mục đích nhập khẩu.

Quà biếu, quà tặng từ nước ngoài

Đây là loại hàng phi mậu dịch phổ biến nhất, thường do cá nhân hoặc tổ chức ở nước ngoài gửi tặng cho người nhận tại Việt Nam. Các mặt hàng thường gặp gồm quần áo, mỹ phẩm, thực phẩm, đồ điện tử hoặc đồ dùng cá nhân.

Hàng mẫu không thanh toán

Hàng mẫu là hàng được gửi để thử nghiệm, kiểm tra chất lượng hoặc giới thiệu sản phẩm trước khi ký kết hợp đồng thương mại. Đây là hình thức phổ biến giữa doanh nghiệp Việt Nam và đối tác nước ngoài.

Các loại hàng mẫu thường gồm mẫu vải, linh kiện điện tử, bao bì hoặc mỹ phẩm. Vì không phát sinh thanh toán thương mại nên nhóm hàng này được xếp vào hàng phi mậu dịch. Tuy nhiên, nếu nhập số lượng lớn hoặc có dấu hiệu kinh doanh, hải quan có thể yêu cầu chuyển sang loại hình hàng mậu dịch.

Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại

Bao gồm thuốc men, thiết bị y tế, thực phẩm cứu trợ hoặc vật tư phục vụ giáo dục, cộng đồng. Đây là nhóm hàng phi mậu dịch được nhập khẩu nhằm mục đích hỗ trợ xã hội, không phục vụ kinh doanh.

Trong nhiều trường hợp, hàng viện trợ có thể được miễn thuế hàng phi mậu dịch nếu có đầy đủ hồ sơ chứng minh theo quy định pháp luật.

Tài sản di chuyển của cá nhân

Đây là các loại đồ dùng cá nhân hoặc tài sản sinh hoạt được mang theo khi cá nhân chuyển nơi cư trú hoặc từ nước ngoài về Việt Nam sinh sống.

Các mặt hàng phổ biến gồm quần áo, đồ gia dụng, sách vở hoặc thiết bị làm việc cá nhân. Một số trường hợp có thể được miễn thuế nếu đáp ứng đúng điều kiện và định mức của hải quan.

Hành lý cá nhân vượt định mức miễn thuế

Hành lý cá nhân mang theo khi nhập cảnh cũng được xem là hàng phi mậu dịch nếu không phục vụ mục đích thương mại. Tuy nhiên, khi giá trị hoặc số lượng vượt mức miễn thuế, người nhập cảnh vẫn phải khai báo và nộp thuế theo quy định.

Hàng tạm nhập – tái xuất phục vụ công việc

Đây là các loại máy móc, thiết bị hoặc dụng cụ nghề nghiệp được mang vào Việt Nam để phục vụ công việc ngắn hạn như triển lãm, quay phim, biểu diễn nghệ thuật hoặc hội chợ.

Sau khi sử dụng, hàng phải được tái xuất đúng thời hạn quy định. Vì không phục vụ hoạt động mua bán nên nhóm hàng này được xếp vào hàng phi mậu dịch.

Hàng phi mậu dịch gửi qua chuyển phát nhanh

Hiện nay, nhiều hàng phi mậu dịch được gửi qua DHL, FedEx, UPS hoặc EMS dưới dạng quà tặng, hàng mẫu hoặc đồ dùng cá nhân.

Dù gửi bằng chuyển phát nhanh, hàng hóa vẫn phải khai báo hải quan và có thể bị áp dụng thuế hàng phi mậu dịch nếu vượt định mức miễn thuế hoặc thuộc nhóm hàng quản lý đặc biệt.

Phân biệt hàng phi mậu dịch và hàng mậu dịch

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hàng phi mậu dịch và hàng mậu dịch do cả hai đều phải thực hiện thủ tục hải quan khi xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất nằm ở mục đích sử dụng hàng hóa.

Hàng phi mậu dịch là hàng hóa xuất nhập khẩu không nhằm mục đích kinh doanh thương mại. Các trường hợp phổ biến gồm quà biếu, quà tặng, hàng mẫu, tài sản cá nhân hoặc hàng viện trợ. Loại hàng này thường không có hợp đồng mua bán và không phát sinh thanh toán thương mại.

Ngược lại, hàng mậu dịch là hàng hóa được nhập khẩu để kinh doanh, sản xuất hoặc phân phối trên thị trường. Khi nhập khẩu hàng mậu dịch, doanh nghiệp thường phải có hợp đồng ngoại thương, commercial invoice, chứng từ thanh toán và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Ngoài ra, hàng mậu dịch thường có số lượng lớn và phục vụ hoạt động thương mại lâu dài, trong khi hàng phi mậu dịch chủ yếu phục vụ nhu cầu cá nhân hoặc mục đích phi thương mại.

Thủ tục nhập khẩu hàng phi mậu dịch

Hàng phi mậu dịch là các loại hàng hóa nhập khẩu không nhằm mục đích kinh doanh như quà biếu, hàng mẫu, tài sản cá nhân hoặc hàng viện trợ. Dù không phải hàng mậu dịch, người nhập khẩu vẫn cần thực hiện thủ tục hải quan và khai báo đúng loại hình theo quy định.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Hồ sơ nhập khẩu hàng phi mậu dịch thường gồm:

• Tờ khai hải quan.

• Invoice phi thương mại.

• Vận đơn hàng hóa.

• Packing list nếu có.

• Thư biếu tặng hoặc xác nhận hàng mẫu.

Với một số mặt hàng đặc biệt, người nhập khẩu có thể phải bổ sung giấy phép hoặc chứng từ chuyên ngành theo yêu cầu của hải quan.

Quy trình khai báo hải quan

Quy trình khai báo hải quan đối với hàng phi mậu dịch khá đơn giản. Người nhập khẩu cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, khai báo thông tin hàng hóa và nộp chứng từ cho cơ quan hải quan.

Sau khi kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa, hải quan sẽ thông quan nếu lô hàng đáp ứng đầy đủ điều kiện. Trường hợp phát sinh thuế hàng phi mậu dịch, người nhận cần hoàn tất nghĩa vụ thuế trước khi nhận hàng.

Thuế đối với hàng phi mậu dịch

Không phải mọi hàng phi mậu dịch đều được miễn thuế. Tùy theo loại hàng, giá trị và định mức miễn thuế, người nhập khẩu vẫn có thể phải nộp:

• Thuế nhập khẩu.

• Thuế VAT.

• Thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có.

Nếu hàng hóa thuộc diện miễn thuế hoặc có giá trị nằm trong định mức cho phép, người nhận sẽ không phải nộp thuế hàng phi mậu dịch theo quy định hiện hành.

Các trường hợp hàng phi mậu dịch được miễn thuế 

Không phải mọi hàng phi mậu dịch đều phải nộp thuế. Theo quy định hiện hành, một số trường hợp có thể được miễn thuế nếu đáp ứng đúng điều kiện và định mức cho phép.

Các trường hợp miễn thuế hàng phi mậu dịch phổ biến gồm quà biếu, quà tặng có giá trị nhỏ, hàng mẫu không thanh toán, tài sản di chuyển của cá nhân hoặc hàng viện trợ nhân đạo. Ngoài ra, hàng hóa phục vụ cơ quan ngoại giao hoặc tổ chức quốc tế cũng có thể được miễn thuế theo quy định riêng.

Tuy nhiên, nếu hàng có giá trị cao, số lượng lớn hoặc không chứng minh được mục đích phi thương mại, cơ quan hải quan vẫn có thể áp dụng thuế như đối với hàng mậu dịch thông thường.

Những lưu ý khi nhập hàng phi mậu dịch

Khi nhập khẩu hàng phi mậu dịch, người nhận cần khai báo đúng loại hình để tránh bị xử phạt hoặc truy thu thuế. Trường hợp sử dụng hình thức phi mậu dịch cho hàng hóa phục vụ kinh doanh có thể bị cơ quan hải quan kiểm tra và xử lý.

Ngoài ra, dù không phải hàng mậu dịch, nhiều mặt hàng vẫn cần giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan. Vì vậy, người nhập khẩu nên kiểm tra kỹ chính sách mặt hàng và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ trước khi hàng về Việt Nam.

Đối với các lô hàng gửi qua DHL, FedEx hoặc EMS, người nhận cũng cần theo dõi tình trạng thông quan để bổ sung chứng từ kịp thời nếu hải quan yêu cầu.

Hàng phi mậu dịch dù không phục vụ mục đích kinh doanh như hàng mậu dịch nhưng vẫn cần khai báo hải quan và thực hiện đúng quy định về thuế. Hy vọng bài viết từ GOZO Express đã giúp bạn hiểu rõ hơn về thủ tục nhập khẩu, hồ sơ và thuế hàng phi mậu dịch để quá trình thông quan diễn ra nhanh chóng và thuận lợi hơn.

Tham khảo thêm:

• Cách Gửi Đồ Ra Nước Ngoài Qua Bưu Điện Đơn Giản, Tiết Kiệm
• POSM Là Gì? Tổng Hợp Các Loại POSM Phổ Biến
• Đơn Vị Vận Chuyển Quốc Tế GOZO Express Có Bao Nhiêu Chi Nhánh?