Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc lựa chọn điều kiện giao hàng phù hợp có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, trách nhiệm và rủi ro của cả người mua lẫn người bán. Một trong những điều kiện được sử dụng phổ biến hiện nay là EXW (Ex Works). Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu rõ EXW là gì trong xuất nhập khẩu, giá EXW được tính như thế nào hay sự khác biệt giữa giá EXW và CIF. Trong bài viết dưới đây, GOZO Express sẽ giúp bạn hiểu chi tiết về điều kiện EXW theo Incoterms mới nhất, quy trình giao dịch cũng như cách khai hải quan theo giá EXW.
EXW (Ex Works) là một điều kiện giao hàng thuộc bộ quy tắc Incoterms 2020 do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành. Theo điều kiện này, người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi đặt hàng hóa tại địa điểm đã thỏa thuận như nhà máy, xưởng sản xuất hoặc kho hàng để người mua đến nhận.
Nói cách khác, EXW là điều kiện mà người bán chỉ chịu trách nhiệm chuẩn bị hàng hóa và bàn giao tại cơ sở của mình. Sau thời điểm giao hàng, mọi chi phí, rủi ro và trách nhiệm sẽ được chuyển hoàn toàn sang người mua. Địa điểm giao hàng trong điều kiện EXW có thể là:
Nhà máy sản xuất.
Kho hàng của người bán.
Xưởng sản xuất.
Trung tâm phân phối.
Địa điểm khác được quy định trong hợp đồng.

Ví dụ:
Một doanh nghiệp tại Việt Nam nhập khẩu linh kiện điện tử từ Nhật Bản theo điều kiện EXW Osaka. Sau khi nhà sản xuất chuẩn bị xong hàng hóa tại kho ở Osaka, người mua sẽ thuê đơn vị logistics đến nhận hàng, thực hiện thủ tục xuất khẩu, vận chuyển quốc tế, khai báo hải quan nhập khẩu tại Việt Nam và giao hàng về kho.
Điều này đồng nghĩa với việc người bán gần như không chịu bất kỳ chi phí vận chuyển nào ngoài việc chuẩn bị hàng đúng hợp đồng.
So với các điều kiện giao hàng khác trong Incoterms, EXW là điều kiện mà người bán có ít trách nhiệm nhất, còn người mua chịu phần lớn chi phí và rủi ro. Một số đặc điểm nổi bật của điều kiện EXW gồm:
Người bán chỉ cần chuẩn bị hàng hóa đúng hợp đồng.
Không bắt buộc bốc hàng lên phương tiện vận chuyển của người mua (trừ khi có thỏa thuận khác).
Không phải làm thủ tục hải quan xuất khẩu.
Không thuê phương tiện vận chuyển quốc tế.
Không mua bảo hiểm hàng hóa.
Có thể áp dụng cho mọi phương thức vận tải như đường biển, đường bộ, đường hàng không, đường sắt hoặc vận tải đa phương thức.
Chính vì trách nhiệm của người bán rất hạn chế nên giá EXW thường là mức giá thấp nhất trong các điều kiện giao hàng của Incoterms.

Theo Incoterms 2020, người bán chỉ cần thực hiện các nghĩa vụ sau:
Chuẩn bị hàng hóa đúng số lượng, chất lượng theo hợp đồng.
Đóng gói và ghi nhãn hàng hóa phù hợp.
Cung cấp hóa đơn thương mại và các chứng từ liên quan.
Đặt hàng hóa tại địa điểm giao đã thỏa thuận đúng thời gian.
Thông báo cho người mua khi hàng sẵn sàng để nhận.
Người bán không có nghĩa vụ:
Thuê xe vận chuyển.
Thuê tàu hoặc máy bay.
Làm thủ tục hải quan xuất khẩu.
Mua bảo hiểm.
Chịu chi phí vận chuyển sau khi giao hàng.
Trách nhiệm của người mua theo điều kiện EXW
Ngược lại, người mua sẽ chịu gần như toàn bộ trách nhiệm sau khi nhận hàng tại địa điểm giao. Bao gồm:
Đến nhận hàng đúng thời gian.
Thuê phương tiện bốc xếp.
Thuê xe vận chuyển nội địa.
Làm thủ tục hải quan xuất khẩu.
Thuê hãng tàu hoặc hãng hàng không.
Thanh toán cước vận chuyển quốc tế.
Mua bảo hiểm hàng hóa (nếu cần).
Làm thủ tục nhập khẩu.
Thanh toán thuế và các khoản phí liên quan.
Đưa hàng về kho.

Do phải chịu nhiều trách nhiệm nên trước khi ký hợp đồng, doanh nghiệp cần tính toán kỹ giá EX Work cũng như toàn bộ chi phí logistics phát sinh để xác định tổng giá vốn thực tế của lô hàng.
Lưu ý: Điều kiện EXW phù hợp với những doanh nghiệp đã có kinh nghiệm trong hoạt động xuất nhập khẩu hoặc có đối tác logistics uy tín hỗ trợ thực hiện thủ tục hải quan, vận chuyển quốc tế và giao nhận hàng hóa.
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, EXW, FOB và CIF là ba điều kiện giao hàng phổ biến thuộc bộ quy tắc Incoterms 2020. Mặc dù đều quy định trách nhiệm của người mua và người bán trong quá trình giao nhận hàng hóa, nhưng mỗi điều kiện lại có sự khác biệt về điểm chuyển giao rủi ro, phạm vi chi phí và nghĩa vụ của các bên.
Việc hiểu rõ sự khác nhau giữa EXW, FOB và CIF sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn điều kiện giao hàng phù hợp, tối ưu chi phí logistics và hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình vận chuyển.
Dưới đây là bảng so sánh chi tiết các điều kiện Incoterms EXW, FOB và CIF được định dạng lại rõ ràng, trực quan để bạn dễ dàng theo dõi và sử dụng:
| Tiêu chí | EXW (Ex Works) | FOB (Free On Board) |
CIF (Cost, Insurance and Freight) |
| Địa điểm giao hàng | Tại kho hoặc nhà máy của người bán | Trên boong tàu tại cảng xuất khẩu | Tại cảng đến theo hợp đồng |
| Người bán chịu chi phí đến | Kho/xưởng của người bán | Hàng được xếp an toàn lên tàu | Sau khi hàng cập cảng đích (thuế, thông quan, vận chuyển nội địa...) |
| Thủ tục hải quan xuất khẩu | Người mua thực hiện (hoặc thuê đơn vị khác) | Người bán thực hiện | Người bán thực hiện |
| Thuê phương tiện vận tải quốc tế | Người mua | Người mua | Người bán |
| Mua bảo hiểm hàng hóa | Người mua (tùy chọn theo nhu cầu) | Người mua (tùy chọn theo nhu cầu) | Người bán bắt buộc phải mua |
| Mức độ trách nhiệm của người bán | Thấp nhất | Trung bình | Cao hơn EXW và FOB |
| Phương thức vận tải | Mọi phương thức vận tải | Chủ yếu đường biển và đường thủy nội địa | Chủ yếu đường biển và đường thủy nội địa |
| Người mua chịu chi phí từ | Sau khi nhận hàng tại kho | Sau khi hàng đã lên tàu | Sau khi hàng cập cảng đích (thuế, thông quan, vận chuyển nội địa...) |
Lưu ý quan trọng: Mặc dù trong điều kiện CIF, người bán là bên trả chi phí vận chuyển quốc tế và mua bảo hiểm đến tận cảng đích, nhưng rủi ro về hư hỏng hoặc mất mát hàng hóa đã được chuyển giao từ người bán sang người mua ngay khi hàng được xếp lên boong tàu tại cảng xuất khẩu (giống như FOB).
Điểm khác biệt lớn nhất giữa EXW và FOB nằm ở trách nhiệm của người bán đối với quá trình xuất khẩu. Với điều kiện EXW, người bán chỉ cần chuẩn bị hàng hóa và đặt tại địa điểm đã thỏa thuận. Toàn bộ chi phí từ khâu bốc hàng, vận chuyển nội địa, làm thủ tục hải quan xuất khẩu, thuê tàu và vận chuyển quốc tế đều do người mua chịu trách nhiệm.
Trong khi đó, với điều kiện FOB, người bán phải chịu trách nhiệm đưa hàng ra cảng, hoàn tất thủ tục hải quan xuất khẩu và bốc hàng lên tàu. Rủi ro chỉ chuyển sang người mua khi hàng đã được xếp lên boong tàu tại cảng đi. Do phạm vi trách nhiệm của người bán lớn hơn nên giá FOB thường cao hơn giá EXW.

Khi so sánh giá EXW và CIF, sự khác biệt không chỉ nằm ở giá bán mà còn ở phạm vi chi phí được tính vào hàng hóa. Đối với điều kiện EXW, giá hàng chỉ bao gồm chi phí sản xuất, đóng gói và bàn giao tại kho của người bán. Người mua sẽ phải thanh toán thêm nhiều khoản như:
Chi phí vận chuyển nội địa.
Chi phí bốc xếp.
Thủ tục hải quan xuất khẩu.
Cước vận tải quốc tế.
Phí bảo hiểm hàng hóa.
Thông quan nhập khẩu.
Thuế và phí tại nước nhập khẩu.
Trong khi đó, CIF (Cost, Insurance and Freight) đã bao gồm:
Giá trị hàng hóa.
Chi phí vận chuyển quốc tế đến cảng đích.
Phí bảo hiểm hàng hóa trong quá trình vận chuyển.
Nhờ đó, người mua chỉ cần thực hiện thủ tục nhập khẩu và thanh toán các khoản thuế, phí phát sinh tại quốc gia nhập khẩu.

Theo điều kiện EXW (Ex Works), người bán chỉ có trách nhiệm chuẩn bị và bàn giao hàng hóa tại địa điểm đã thỏa thuận, trong khi người mua sẽ đảm nhận hầu hết các công đoạn còn lại của quá trình vận chuyển. Vì vậy, để giao dịch diễn ra thuận lợi và hạn chế rủi ro, cả hai bên cần phối hợp chặt chẽ trong từng bước của quy trình. Dưới đây là quy trình giao dịch theo điều kiện EXW trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Bước đầu tiên là hai bên tiến hành đàm phán và ký kết hợp đồng ngoại thương (Sales Contract). Trong hợp đồng cần quy định rõ điều kiện giao hàng là EXW theo Incoterms 2020, đồng thời thống nhất các thông tin quan trọng như:
Địa điểm giao hàng (nhà máy, kho hoặc xưởng của người bán).
Thời gian giao hàng.
Chủng loại, số lượng và quy cách hàng hóa.
Giá EXW của lô hàng.
Phương thức thanh toán.
Quyền và nghĩa vụ của người mua và người bán.
Việc quy định rõ địa điểm giao hàng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì đây chính là thời điểm chuyển giao mọi chi phí và rủi ro từ người bán sang người mua.

Sau khi hợp đồng được ký kết, người bán sẽ tiến hành sản xuất hoặc chuẩn bị hàng hóa theo đúng các điều khoản đã cam kết. Công việc của người bán bao gồm:
Chuẩn bị hàng hóa đúng số lượng và chất lượng.
Đóng gói hàng hóa phù hợp với yêu cầu vận chuyển.
Ghi nhãn và ký mã hiệu theo quy định.
Chuẩn bị hóa đơn thương mại và các chứng từ liên quan.
Thông báo cho người mua về thời gian hàng sẵn sàng để nhận.
Theo điều kiện EXW, người bán không có nghĩa vụ thuê phương tiện vận chuyển, bốc hàng lên xe của người mua hay thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu, trừ khi hai bên có thỏa thuận khác trong hợp đồng.

Khi nhận được thông báo từ người bán, người mua hoặc đơn vị logistics được người mua chỉ định sẽ đến địa điểm giao hàng để nhận hàng. Tại bước này, người mua sẽ:
Kiểm tra số lượng và tình trạng hàng hóa.
Thuê nhân công hoặc thiết bị để bốc xếp hàng lên phương tiện vận chuyển (nếu người bán không hỗ trợ).
Ký xác nhận việc nhận hàng.
Thanh toán các chi phí phát sinh kể từ thời điểm nhận hàng.
Ngay khi hàng hóa được bàn giao tại kho hoặc nhà máy theo đúng thỏa thuận, mọi rủi ro liên quan đến mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa sẽ thuộc trách nhiệm của người mua.

Sau khi nhận hàng, người mua sẽ tiến hành thực hiện các thủ tục hải quan để xuất khẩu hàng hóa khỏi nước xuất khẩu và nhập khẩu vào nước đến.
Đối với khai hải quan giá EXW, doanh nghiệp cần lưu ý rằng giá EXW chỉ phản ánh giá trị hàng hóa tại kho của người bán, chưa bao gồm các chi phí như vận chuyển nội địa, bốc xếp, bảo hiểm hay cước vận tải quốc tế. Vì vậy, khi khai báo hải quan, doanh nghiệp có thể phải cộng thêm các khoản chi phí theo quy định để xác định trị giá tính thuế.
Thông thường, người mua sẽ phối hợp với đơn vị logistics hoặc đại lý hải quan để:
Chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu.
Khai báo hải quan điện tử.
Hoàn tất các thủ tục kiểm tra chuyên ngành (nếu có).
Nộp thuế và các khoản phí theo quy định.
Làm thủ tục thông quan hàng hóa.
Việc khai báo chính xác giá EXW và các khoản chi phí liên quan sẽ giúp doanh nghiệp tránh sai sót trong quá trình thông quan, đồng thời hạn chế nguy cơ bị truy thu thuế hoặc xử phạt hành chính.

Sau khi hoàn tất thủ tục xuất khẩu, người mua sẽ tiếp tục thuê hãng tàu, hãng hàng không hoặc đơn vị vận tải để đưa hàng hóa đến quốc gia nhập khẩu. Quá trình này bao gồm:
Thuê phương tiện vận chuyển quốc tế.
Mua bảo hiểm hàng hóa (nếu cần).
Theo dõi hành trình vận chuyển.
Thực hiện thủ tục hải quan nhập khẩu.
Thanh toán thuế nhập khẩu và các loại phí liên quan.
Vận chuyển hàng từ cảng hoặc sân bay về kho của doanh nghiệp.
Do người mua chịu trách nhiệm gần như toàn bộ chuỗi logistics sau khi nhận hàng, việc lựa chọn một đơn vị vận chuyển uy tín là yếu tố quan trọng giúp tối ưu chi phí, đảm bảo tiến độ giao hàng và giảm thiểu rủi ro trong quá trình xuất nhập khẩu. Với các doanh nghiệp có nhu cầu vận chuyển hàng hóa quốc tế, GOZO Express là giải pháp đáng tin cậy, hỗ trợ từ khâu tư vấn chứng từ đến vận chuyển hàng hóa đến hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Giá EXW và CIF khác nhau chủ yếu ở phạm vi chi phí mà người bán chịu trách nhiệm.
Giá EXW (Ex Works) là giá hàng hóa tại kho hoặc nhà máy của người bán. Mức giá này chỉ bao gồm giá trị hàng hóa và chi phí đóng gói, chưa bao gồm chi phí vận chuyển, bảo hiểm hay thủ tục xuất nhập khẩu. Sau khi nhận hàng tại kho, người mua sẽ tự chịu mọi chi phí và rủi ro.
Giá CIF (Cost, Insurance and Freight) là giá đã bao gồm giá hàng hóa, cước vận chuyển quốc tế và bảo hiểm đến cảng đích. Người bán sẽ chịu trách nhiệm thuê tàu, mua bảo hiểm và giao hàng đến cảng theo thỏa thuận.
Dưới đây là bảng so sánh giữa Giá EXW và Giá CIF dựa trên các tiêu chí bạn đã cung cấp, được định dạng lại rõ ràng và trực quan:
| Tiêu chí | Giá EXW | Giá CIF |
| Giá hàng hóa | x | x |
| Cước vận chuyển quốc tế | - | x |
| Bảo hiểm hàng hóa | - | x |
| Mức giá | Thấp hơn | Cao hơn |
| Trách nhiệm của người bán | Ít | Nhiều hơn |
Nhìn chung, giá EXW phù hợp với doanh nghiệp có kinh nghiệm xuất nhập khẩu và muốn chủ động thuê đơn vị vận chuyển để tối ưu chi phí. Trong khi đó, giá CIF thích hợp với doanh nghiệp muốn đơn giản hóa quy trình, vì người bán sẽ lo phần lớn việc vận chuyển và bảo hiểm hàng hóa đến cảng đích.
Khi áp dụng điều kiện EXW (Ex Works), doanh nghiệp không thể sử dụng trực tiếp giá EXW để khai báo trị giá hải quan. Nguyên nhân là giá EXW chỉ phản ánh giá trị hàng hóa tại kho hoặc nhà máy của người bán, chưa bao gồm các chi phí phát sinh để đưa hàng đến cửa khẩu xuất hoặc nhập.
Theo quy định, khi khai hải quan giá EXW, doanh nghiệp cần cộng thêm các khoản chi phí phát sinh trước khi hàng đến cửa khẩu xuất khẩu hoặc cửa khẩu nhập khẩu (tùy từng trường hợp và quy định hiện hành), chẳng hạn như:
Chi phí vận chuyển nội địa từ kho người bán đến cảng hoặc sân bay.
Chi phí bốc xếp hàng hóa.
Chi phí làm thủ tục hải quan xuất khẩu (nếu có).
Các khoản phí liên quan khác theo thực tế.
Việc khai báo đầy đủ và chính xác các khoản chi phí này giúp xác định đúng trị giá hải quan, hạn chế tình trạng khai sai dẫn đến bị truy thu thuế hoặc xử phạt.
Đối với những doanh nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động xuất nhập khẩu, nên sử dụng dịch vụ của các đơn vị logistics hoặc đại lý hải quan uy tín để được tư vấn và hỗ trợ khai báo hải quan đúng quy định, giúp quá trình thông quan diễn ra nhanh chóng và thuận lợi.

Hiểu rõ EXW là gì và cách áp dụng điều kiện EXW sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc quản lý chi phí, phân chia trách nhiệm giữa các bên và hạn chế rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu. Bên cạnh đó, việc nắm được sự khác biệt giữa giá EXW và CIF, cũng như cách khai hải quan giá EXW, sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn điều kiện giao hàng phù hợp với nhu cầu và tối ưu hiệu quả logistics.
Nếu bạn đang tìm kiếm một đơn vị vận chuyển quốc tế uy tín, GOZO Express là đối tác đáng tin cậy với mạng lưới hơn 60 bưu cục trên toàn quốc và dịch vụ chuyển phát đến hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đội ngũ chuyên gia của GOZO Express luôn sẵn sàng tư vấn về điều kiện Incoterms, hỗ trợ thủ tục xuất nhập khẩu và cung cấp giải pháp vận chuyển quốc tế nhanh chóng, an toàn, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.
Tham khảo thêm:
Content GOZO
29 thg 6, 2026
3 tuần trước
Bài viết và các tin tức mới nhất về vận chuyển quốc tế.